مقدمه ای در مورد شته
همه ی اسم شته را تا حالا بسیار شنیده ایم اما آیا میدانید شته ها چه آسیب هایی به درختان میزنند؟در این بخش از دلگرم شما رابا شته و راه های از بین بردن شته آشنا میکنیم با ما همراه باشید.



شته چیست؟
حشرات این خانواده که با خرطوم خود از شیره گیاهی تغذیه می کنند ، دارای تعداد زیادی از گونه ها و از آفات مهم و درجه اول گیاهان صنعتی ، زینتی ، باغبانی ، سبزیکاری ، جنگلی و غیره بوده و از اهمیت اقتصادی زیادی برخوردار میباشند .شته ها علاوه بر تغذيه از شيره گياهي در انتقال بيماريهاي ويروسي نقش مهمي ايفا مي کنند .
عده اي از شته ها باعث پيچيدگي برگ و يا تغيير شکل شاخه ها گرديده و برخي بر روي قسمتهاي گياهان ميزبان تشکيل گالهاي گوناگوني را مي دهند .
شته ها حشرات کوچک کروي ، پهن و يا بيضي شکل هستند ، طول بدن آنها از نيم ميليمتر تا هشت ميليمتر متغير و اغلب اوقات بين ۲ تا ۴۴ ميليمتر مي باشد .
به شته ها شپشهای گیاهی هم میگویند و اگر یکی از گیاهانتان مورد حمله قرار بگیرند، به آسانی میتوانید بفهمید که علت این نامگذاری چیست. این حشرات کوچک با سرعت شگفت انگیزی زیاد میشوند. یک حمله کوچک تنها پس از گذشت چند روز میتواند به یک مشکل بزرگ تبدیل شود.
شتهها در رنگهای مختلفی وجود دارند، از سبز گرفته تا زرد، قهوهای، قرمز یا حتی سیاه و سفید. همه آنها شیره گیاهتان را میمکند و موجب پژمردگی و زردی آنها میشوند. هجومهای شدید میتوانند باعث مرگ قلمههای تازه کاشته شده شوند. شتهها همچنین یک ماده قندی به نام عسلک از خود ترشح میکنند.
گیاهانتان ممکن است از حمله شتهها دچار یک عارضه جانبی به نام کپک دودهای شوند. این کپک بر روی عسلک ترشح شده، از شتهها رشد میکند و مانع نفوذ نور به آن قسمت از گیاه میشود (از لحاظ دیگر بیخطر است). برگهای گیاهتان را با آب بشویید تا از شر عسلک و کپک دودهای خلاص شوید.

مشخصات شته
- رنگ آنها بسيار متنوع و اغلب داراي رنگهاي زرد ، سبز ، قرمز ، سياه و يا خاکستري هستند .
- بدن آنها نرم و پوشيده از موهاي ريز با اندازه هاي متفاوت ميباشد .
- در شته ها سر داراي يک جفت شاخک که طول آن متغير است وجود دارد .
- شته ها داراي سه جفت پا هستند و پاهاي عقبي معمولا بلند تر از ساير پاها مي باشد .
- شته ها به دو شکل بدون بال و يا بالدار ميباشند .
- در نزد اغلب گونه ها شکم حشره به دم کوتاهي ختم مي شود .
- ضمنا در طرفين و پشت حلقه ششم شکم زائده اي با شکل و اندازه متفاوت وجود دارد .
- شکل و اندازه اين زائده ، شاخکها ، دم و تزئينات آنها از نظر تشخيص گونه ها اهميت زيادي دارند .
- شته ها معمولا داراي ترشحات شيرين و چسبناکي بنام ( عَسَلَک ) ميباشند که باعث جلب مورچه ها گَشته و حتي مورچه ها با شاخکهاي خود آنها را تحريک به ترشح شيره نموده و از آن تغذيه مي کنند .

چگونه شته ها را کنترول کنیم؟

ردیف گیاهان تازه کاشته شده را بپوشانید
در بهار گیاهان جوان خود را با پوشاندن ردیفها محافظت کنید. میتوانید به راحتی ردیفی از گیاهانتان را با کاور پلاستیکی پوشش دهید. این پوششها شتهها را از گیاهانتان دور نگه میدارند و در عین حال اجازه میدهند که نور، هوا و رطوبت در اختیار گیاهانتان قرار بگیرند. هنگامی که گیاهتان بزرگ شد یا هنگامی که در تابستان درجه حرارت بالا رفت، این پوشش را بردارید.
گیاهتان را با آب اسپری کنید
امنترین راه برای کنترل شتهها این است که هر دو سه روز یک بار، با اسپری کردن آب شلنگ باغ، آنها را از روی گیاهانتان جدا کنید. هنگامی که آنها از روی گیاهی بیفتند، به ندرت میتوانند دوباره از آن بالا بروند.جذب حشرات مفید: گیاهان و گلهایی مانند گل همیشه بهار، گل آفتابگردان، قدومه و شوید را در گوشه و کنار باغ یا باغچهتان بکارید.
این گیاهان حشراتی مفید را به باغتان جذب میکنند که شتهها را کشته و از بین میبرند. یکی از این حشرات مفید که دشمن اصلی شتهها است، کفشدوزک است.
صابونهای ضد حشره
صابونهای حشرهکش میتوانند شتهها را نیز بکشند، اما در صورتی که شدت حمله آنها زیاد است، این صابون باید به طور مرتب استفاده شود، زیرا سرعت تکثیر این حشرات بسیار زیاد است. 1 شته به تنهایی میتواند 80 نوزاد در هفته تولید کند.
حشره کشها
برخی حشره کشها در کشتن شتهها هم مؤثر هستند. قبل از استفاده از این حشره کشها روشهای نوشته شده روی آنها را به دقت بخوانید.
نکته: برخی مورچهها از عسلک شتهها تغذیه میکنند. در حالی که مورچهها به گیاه آسیب نمیرسانند، اما از شتهها در برابر حشرات مفید و از بین برنده آنها محافظت میکنند. اگر از شر شتهها خلاص شوید، این مورچهها نیز میروند.
رهایی از شر آفات باغ و باغچه با آفت کشهای طبیعی و خانگی هم به نفع شما است و هم به نفع گیاهانتان.


علاوه بر آفت درختان حشرات دیگری وجود دارند از جمله:
مورچه ها
مورچه ها می توانند شاخ و برگ گیاهان را بخورند و همچنین می توانند باعث زیاد شدن شته ها شوند. مورچه ها شیره چسبنده (که عسلک نامیده می شود) که توسط شته ها بعد از خوردن گیاه تولید می شود را مصرف می کنند. شما می توانید با اسپری کردن آب و صابون آن ها را ازبین ببرید.
کرم گوجه فرنگی
کرم گوجه فرنگی، کرم بزرگی است که گیاهان گوجه فرنگی و سیب زمینی را آلوده می کند. آن ها به صورت وارونه روی ساقه گیاه آویزان می شوند و برگ های گیاه را می جوند تا زمانی که به اندازه یک انگشت دست یا بزرگتر از انگشت شوند. در صورت دیدن این کرم ها می توانید زنبور سرخ را در باغ خود منتشر کنید، زنبورهای سرخ جوان این کرم های مخرب را از بین می برند. یا می توانید قسمتی از بوته که به این کرم ها مبتلا شده اند را قطع کنید.
کرم کلم
کرم کلم مانند کرم گوجه فرنگی باعث آسیب شدید و سریع به گیاه می شود. این کرم باعث آسیب به گیاهانی مانند کاهو و کلم و امثالهم می شوند. این کرم ها کوچک و سبز هستند و به سختی دیده می شوند. شما می توانید با دیدن آسیب به برگ گیاه این کرم را پیدا کنید. در صورت دیدن این کرم باید قسمت های آسیب دیده را جدا کرد.
کرم کلم و کاهو
حلزون و راب برگ گیاه را مصرف می کنند. برای از بین بردن حلزون ها می توان از سموم شیمیایی استفاده کرد ولی این سموم ممکن است باعث آسیب های زیست محیطی و همچنین آسیب رساندن به سایر موجودات شوند.
ایجاد موانع فیزیکی یا تله گذاری و جمع آوری کردن حلزون ها به صورت دستی در از بین بردن حلزون ها موثر است. همچنین می توان با کاشت گیاهان دفع کننده حلزون در اطراف مزرعه میزان آسیب به گیاهان را کاهش داد، از جمله این گیاهان می توان سیر، پیازچه، آفتابگردان و نعنا را نام برد.
حلزون
همه حشرات برای گیاهان مضر نیستند. حشراتی مثل زنبورها و پروانه ها گرده افشانی انجام می دهند و باعث افزایش تولید میوه می شوند. قبل از هر عمل برای از بین بردن آفات بهتر است ابتدا از روش طبیعی برای از بین بردن آن ها استفاده کرد. زیرا در صورت به کار بردن سموم شیمیایی ممکن است باعث آسیب رساندن به دیگر موجودات مفید شود.

مبارزه با آفات و شته ی درختان
مبارزه با شته ها زمانی موفقیت آمیز خواهد بود که بمحض ظهور اولین کُلُنی های شته آغاز گردد .
بعلاوه در این زمان هنوز تعداد پارازیتها و شکاری ها زیاد نبوده و سمپاشی زیان زیادی به آنها وارد نمی کند .مبارزه با شته در محیط های بسته آپارتمان نسبتا ساده بوده و با چند بار استفاده از حشره کُش های معمولی که برای مبارزه با مگس از آنها استفاده میشود از بین میرود .
اما در محیط باز دفع شته بسیار مشکل است .
سمومی که در مبارزه علیه شته ها بکار برده می شود ، اغلب سموم فسفره میباشند که خاصیت تماسی دارند مانند :
مالاتیون ، گوزاتیون ، دیازینون و سوپر اسید ، که بر حسب ماده موثر آنها از یک تا یک و نیم گرم در یک لیتر آب مصرف میشوند .
سموم نفوذی موسوم به سیستمیک مانند :
فسامیدون ، متاسیتوکس و سموم مشابه که دارای خاصیت نفوذی میباشند برتری چشم گیری به سموم تماسی شته کُش دارند .
زیرا علاوه بر اینکه شته ها در سطح زیرین برگها و مکانهای دیگری از گیاه که سم مستقیما به آنها نمی رسد را از بین میبرد ، بلکه به پارازیت ها و شکاری های مفید آنها نیز صدمه زیادی وارد نمی آورد .
و نیز علیه کَنِه های گیاهی موثر می باشد و دوام آنها برحسب رشد گیاه و نوع سم بین ۱۰ تا ۲۰ روز طول می کشد . برای اینکه مقدار ماده موثر بیشتری داخل گیاه شود ، لازم است که سمپاشی زمانی که برگها باندازه کافی رشد کرده باشند انجام گیرد .
بنابراین باید این سموم را دیر تر از سموم شته کُش تماسی مصرف نمود .